هنر معماری چیست؟ آیا به‌راستی معماری یک هنر است؟

این حقیقت که معماری هنر است، اهمیت زیادی دارد چون دیدگاه های متمایز گوناگونی در این باره وجود دارند و تا اندازه بالایی سلیقه انسان، این  مورد را اقامه می نماید. بنابرین هیچ تعریف محض از هنر بودن معماری وجود ندارد که همه معماری را به عنوان یک تعریف و شناخت کافی و کلی از “هنر” پذیرفته باشند. البته عده زیادی هم هستند که ” هنر معماری” را با عنوان “دو وجهی” تعریف می کنند.

 

تعریف دووجهی برای معماری

حال تعریف دو وجهی برای “معماری” چیست؟ متخصصین زیادی “معماری” را تخصصی می دانند که از دو وجه هنر و دانش تشکیل شده است. در واقع “معماری” را تلفیقی از وجوه دانش (ریاضی،فیزیک،بیولوژی و بوم شناسی،زمین شناسی،جغرافیا،، هندسه، نقشه کشی و فعالیت فنی و مهارتی مهندسی) و هنر (خلاقیت در طراحی و آفرینشگری زیبا در اجرا،ابعاد زیبا در یک سازه معماری و فرم سه بعدی در فضا، وجود زیبایی و لذت و آرامش، تحریک نیاز های انسان، انعکاس فلسفه هنر و زیبایی شناسی) می دانند.

تعریف هنر  معماری می تواند محدود به مکان و زمان و فرهنگ های متمایز باشد

این حقیقت که  معماری منعکس شده زمان و فرهنگ و مکان می باشد، در هسته این واقعیت قرار دارد، باید در نظر گرفته شود که هنر معماری قویاً تابع تمامی اتفاقات سیاسی در آشکارترین دوره های زمانی خود است . قالب هنری معماری نه تنها تحت تأثیر شورش های سیاسی هست بلکه دروه و زمان و موقعیت فرهنگی و به خصوص مکان و مرزهای طبیعی کشورهای هم جوار به شدت در محتوا و تکوین آن دخیل هستند.

به عنوان مثال، سبک های هنری در معماری مانند ، ژانر دادا، ژانر سورئالیسم، ژانر بیانگرایی نتیجه فروپاشی و حوادث سیاسی هستند. در حالی که در هنر اسلامی برخی از شخصیت های معماری در معماری (معماری خارجی و یا طراحی و اجرای هنر دکوراسیون داخلی و هنر موسیقی، حضور صدای زن در آن محتوا) به شدت ممنوع است.

کدام وجه معماری ملموس تر می باشد؟

به هر معنایی از معماری به صورت یک هنر، برسیم، مقید به دوران و فرهنگ و مرزهای طبیعی و به خصوص حضور و استیلای ادیان ما می باشد. اگر فراتر از دست آوردهای معماری بیاندیشیم و از بالا به آثار  معماری نگاه کنیم و یا نگاهی بیطرفانه نسبت به هنر معماری و آثار معماری داشته باشیم به یک نتیجه شگفت انگیز دست خواهیم یافت. نتیجه این است که وجه زیبایی و لذت در معماری بسیار ملموس تر و خودنما تر و قلو تر از وجه دانش و مهندسی آن می باشد. بنا براین ما می توانیم معماری را “هنر” بنامیم و آثار معماری را، آثار هنری در نظر بگیریم.

 

 

سبک گوتیک  در هنر معماری

سبک گوتیک  در هنر معماری
سبک گوتیک  در هنر معماری

این سبک از معماری در دوره زمانی بین قرن ۱۲ تا ۱۶ میلادی قرار دارد. ژانر گوتیک برخواسته ازموقعیت فرهنگی اروپا در قرون یاد شده می باشد. خود نمایی قلو شده در سبگ گوتیک ازمعماری بسیار به چشم می خورد. در سبک معماری گوتیک ساختمان ها بلندتر و نوک تیز می باشند. در سبک گوتیک کلیساها به دلیل طاق های بلند و نوک تیز بیشتر بهره می جستند.

سبک معماری گوتیک بسیار جذاب بود زیرا که این شیوه از قرون ۱۸ تا ۲۰ میلادی دوباره رشد و نمو کرد. خمش ها و طاق های نوک تیز بلند و ستون های باریک همراه با مناره های مارپیچ و ستون های قوسی شکل از ویژگی های اساسی سبک گوتیک در هنر معماری به شمار می روند. سبک گوتیک را می توانیم در کلیسای جامع کلن در آلمان و کلیسای وست مینسر و کلیسای نوتردام، ببینیم.

 

سبک رنسانس

سبک رنسانس در هنر معماری
سبک رنسانس در هنر معماری

این سبک از معماری در دوره زمانی بین قرن ۱۴ تا ۱۷ میلادی قرار دارد. سبک رنسانس در واقع دوره رفم و تغییرات نسبتاً بنیادی در هنر معماری می باشد. سبک معماری رنسانس به وسیله در نظر گرفتن اصول معماری یونان زانر معماری آنها را نسبتاً مدرن کرد.

هر معماری رنسانس با حفظ روش های معماری کلاسیک و با نگاهبانی آن صورت زیباتری بدان داد. از اساسی ترین ویژگی های سبک رنسانس می توان به گنبدهای مدرن شده و ستون های کلاسیک مدرن اشاره نمود. سبک معماری رنسانس را  می توانیم در کلیسای سن پیترز و موزه لوور پاریس و کلیساهای فلورانس و میلان ببینیم.

 

سبک باروک در هنر معماری

سبک باروک در هنر معماری
سبک باروک در هنر معماری

 

این سبک از هنر معماری در دوره زمانی بین ۱۶۰۰ تا ۱۷۵۰ میلادیی قرار دارد. سبک باروک در معماری از اواخر قرن ۱۸ میلادی خودنمایی نمود. ریز نگاری هاری تزئینی از مهم ترین شمایل سبک باروک در معماری است.

تزیینات بسیار زیاد و خیره کننده، نقاشی‌هایی که بر روی سقف کشیده می‌شدند و که برای ایجاد جنبه نمایشی از که عنصر نور بهره می بردند ار برجسته ترین ابعاد سبک باروک در معماری با شمار می روند. کلیسای جامع سنت پل در لندن ، کاخ ورسای در فرانسه، فواره تروی در رم را می توان از والاترین سازه های سبک باروک در معماری پذیرفت.

سبک نئوکلاسیک در هنر معماری

سبک نئوکلاسیک در معماری
سبک نئوکلاسیک در معماری

این سبک از هنر معماری در دوره زمانی اواسط قرن ۱۸ میلادی در اروپا قرار دارد.  سبک نئو کلاسیک در معماری با بخشی از دوره باروک هم زمان شد. نئوکلاسیک هم مانند رنسانس هم تراز با معماری یونان بود. این هم سویی یک فرق اساسی داشت و آن هم این بود که نئوکلاسیک معکوس رنسانس بوده و در بیشتر موارد تابع قوانین معماری کلاسیک به شمار می رفت.

سبک نئوکلاسیک در معماری به شکل سنگ فرش ها و گنبدها با نمای تازه تر می باشد. کاخ سفید در واشنگتن دی سی، دروازه برندنبرگ در برلین، موزه آرمیتاژ در سن پترزبورگ از سازه های سبک نئوکلاسیک در معماری هستند.

سبک معماری هنر نو

سبک معماری هنر نو در معماری
سبک معماری هنر نو در معماری

این سبک از هنر معماری در دوره زمانی بین ۱۸۹۰ تا ۱۹۱۰ میلادی قرار  دارد. سبک هنرنو در معماری نسبت به سبکها و شیوه های دیگر معماری فرقی اساسی داراست. این سبک ایده های معمارانه اش را ازطبیعت و گیاهان می پذیرفت.

بالاترین بهره جویی از سبک هنرنو در شهر پاریس بود. خطوط خمیده و بهره برداری پر تزئین از ابعادی که مشابه طبیعت و گیاهان بودند، مهم ترین ویژگی سبک هنرنو در معماری هست. نمونه های بارز این شیوه عبارتند از: ساختمان لاویروت در پاریس، ورودی متروی پاریس، موزه اورتا در بروکسل، هستند.

 

 

معماری به عنوان یک هنر حقیقی و زیبا

برچسب زدن واژه هنر در پیشوند معماری تا اندازه زیادی مبهم است اما اگر به راستی چه از منظر تئوریک و چه از چشم انداز تاریخی و چه از بعد نگاه و دریافت آثار بزرگ معماری در جهان ببینیم باور پذیر است که معماری نه تنها که هنر بوده بلکه نوعی هنر زیبا به شمار می رود.

از دیدگاه زیبایی شناسی هم تراز با دیگر هنر های زیبا همچون موسیقی،مجسمه سازی و پیکرتراشی،ادبیات،تئاتر و هنرهای نمایشی،سینما، می باشد که البته هنر معماری آنچنان انعکاس زیبایی بر اساس نیازهای انسان داراست که می تواند فلسفه عمیق تری نسبت به دیگر هنرهای زیبا داشته باشد.

 

معماری پسامدرنیسم چیست؟

سبک معماری هنر نو در معماری
سبک معماری هنر نو در معماری

هنر معماری پسامدرنیسم همان تکوین و تکامل معماری مدرن است که به صورت تدریجی و بر حسب نیازهای زمانی و مکانی بشریت در هر نقطه از جهان انجام می پذیرد. پسامدرنیسم یعنی شکل فوق پیشرفته هنر مدرن و معماری هم از این حقیقت مجزا و مستثنا نیست و نخواهد بود.

البته پسامدرنیسم بود هنر معماری مفهوم محض نیست که فقط در در یک بازه زمانی شکل گرفته و  سپس پایان بپذیرد زیرا که پسامدرنیسم سبک و یا ژانر و معنا و مفهومی فراتر از سبک و زمان و مکان غیر مقید دارد.

 

 

نتیجه گیری

این فقط یک تعریف و شناخت «مقدماتی» است: لطفاً توجه کنید که کلمه‌ی «هنرمند» (آرتیست) (در این تعریف) برای این آورده می‌شود که زمینه‌ی اثر را در بر بگیرد کلمه‌ی «زیبا» آورده شده که نیاز به یک ارزش «زیبایی‌شناختی» هنر را منعکس کند در هنر معماری،هنرمند معمار آرشیتکت نامیده شده است و معمولا از  واژه آرشیتکت برای نام بردن از”آرتیست” هنر معماری بهر ه می جویند.

Architec (معمار) (فاعل) در هنر معماری Art Architecture است که اثر معماری (نمای ساختمان، برج ها،ر پل ها و… و نمای دکوراسیون داخلی) طراحی و اجرا می نماید.

اینستاگرام معماری آریان

دکتر آرشاوین آریان

دکترای پژوهشی فیزیک کوانتوم دارم و در زمینه معماری و هنر پژوهش می کنم

اضافه کردن نظر